De financiële rek is eruit op de Antillen

De Antillenmonitor is een bron van gewaarmerkte informatie over de Nederlandse Antillen. De gegevens in de Monitor kunnen vrijelijk gebruikt worden als nieuwe invalshoek of ter aanvulling van de beschikbare informatie.

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Ondanks een moeizaam economisch herstel heeft de Antilliaanse overheid in het jaar 2003 een recordbedrag aan belastingen geïnd. Het betreft 1,3 miljard gulden op een bevolkingsaantal van 176.745 (in 2002) mensen op de vijf eilanden tezamen.

De belastingopbrengsten op de Nederlandse Antillen in 2003 bedroegen in totaal 26.7% van het Bruto Binnenlands Product, vergeleken met 25% in Nederland in 2002. Met name de directe belastingen op de Antillen bedragen 16.5% van het BBP, vergeleken met 12.4% in Nederland. Op de Antillen gaat van elke verdiende gulden gemiddeld 27 cent op aan belastingen, vergeleken met 25 euro cent per elke verdiende euro in Nederland.

De belastingdruk op de Antillen toont aan dat de financiële rek eruit is. Hoewel gewerkt wordt aan een verdere verbetering van de betrokken belastingdiensten, is het niet reëel te verwachten dat de financiële problemen van het land daarmee verholpen kunnen worden. De diverse rapporten van het Internationaal Monetair Fonds en de Wereldbank spreken ook niet van een verkeerde verdeling van de middelen. De Antillen hebben een stelsel van belastingen en sociale verzekeringen met een sterk nivellerend karakter. Daarnaast zullen drastische bezuinigingen – als eenzijdige maatregel - in dit stadium alleen maar leiden tot versnelling van de neergaande sociaal-economische spiraal, die eerder al verergerde toen de Antillen ingrijpende maatregelen namen zonder dat Nederland de beloofde begrotingssteun daar tegenoverstelde (zoals de afvloeiing van 35% van het overheidspersoneel in 2000 en het ontslag van 60% van het personeel van de Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij). Tenslotte is deze belastingdruk, die tot de hoogste van de wereld behoort (zie Antillenmonitor 31), nadelig voor de economie vanwege de beperkte koopkracht van de bevolking en de slechte invloed op het investeringsklimaat.

Ondanks de hoge belastingdruk en de doorgevoerde bezuinigingen bedraagt het geraamde begrotingstekort van de gezamenlijke overheden 203 miljoen gulden in het jaar 2004. In 2002 – na ingrijpende bezuinigingsacties - was het begrotingstekort van de gezamenlijke overheden weer even groot als in 1996, toen begonnen werd met de ontwikkeling van een structureel aanpassingsprogramma. De stijgende begrotingstekorten resulteerden in een sterk oplopende schuldpositie. Hierdoor heeft de overheid steeds minder armslag om een beleid te voeren om het onderwijs en de duurzame economische groei te bevorderen, om criminaliteit te bestrijden en armoede te verlichten.

De financiën van de Antilliaanse overheid kunnen daarom niet losgezien worden van het schuldenprobleem en vice versa. Het doorbreken van deze vicieuze cirkel vereist zowel een verlichting van de rentelasten, waarvoor deels Nederlandse ondersteuning nodig is, als een pakket maatregelen voor de structurele gezondmaking van de openbare financiën. Daarbij hoort een wettelijk verankerd stelsel van strenge begrotingsnormen. Het beleidsinstrument van belastingen en premies om de vicieuze cirkel te doorbreken is in dit stadium niet toereikend. De rek is eruit.

17-02-2004

Bron:

Lionel Capriles
President Directeur van Maduro & Curiel’s Bank N.V.
(+5999) 461-1100

Tel: (5999) 466-1100