...............................................................................................................................

Betreft: strafrechtelijke vervolgingen op de Antillen.

Het Antilliaanse Openbaar Ministerie handhaaft zijn vervolgingsbeleid inzake ambtelijke en bestuurlijke fraudedelicten. In het kader van opsporingsonderzoeken worden de laatste jaren aanhoudingen verricht van hoge functionarissen en/of politici. Het effect daarvan op de Antilliaanse samenleving is divers en diverse aspecten van dit optreden trekken aandacht.

Stevige rechtsorde
De strafrechtelijke onderzoeken geven blijk van een gezond vervolgingsbeleid en bestrijding van criminaliteit in de Nederlandse Antillen, omdat verdachten in corruptiezaken worden vervolgd en berecht zonder aanzien des persoon. Hoe schadelijk deze zaken ook mogen zijn voor het imago van de Antillen, feit is dat ze aantonen dat de rechtszekerheid op de Antillen stevig is verankerd. De onafhankelijke wijze waarop de Antilliaanse justitie hier invulling aan geeft, is reden tot trots en mag in veel democratische landen als voorbeeld dienen.

Kritiek
De aanhoudingen hebben ook geleid tot zware kritiek op het Openbaar Ministerie en pogingen het OM en soms ook de rechters in diskrediet te brengen. Enerzijds wordt gevreesd dat deze pogingen de rechtsorde ondergraven. Aan de andere kant versterkt het ontbreken van effecten van de kritiek juist het beeld van een onafhankelijk optreden van het Antilliaanse justitiële apparaat en een bewijs van de machteloosheid van politieke inmenging om de grondbeginselen van de rechtsorde aan te tasten. Dit is een belangrijke voorwaarde voor een goed functioneren van de rechtsstaat.

Bijzondere aandacht
Fraudedelicten en corruptiezaken hebben al tien jaar aandacht van justitie op de Antillen. Sinds het begin van de jaren negentig hebben vervolgingen en veroordelingen plaatsgevonden. Tegenstanders van dit proces zien het als een poging de politieke top, met name de vertegenwoordigers van de kleine man, in diskrediet te brengen. Anderen zien dit juist als een uitbreiding van het vervolgingsbeleid van het OM, waarbij met name diegenen worden vervolgd die hun bestuurlijke of maatschappelijke functie misbruiken ten koste van de kleine man.

Beïnvloeding
De indruk wordt gewekt dat Nederland de rechtsgang op de Antillen beïnvloedt. Dat zou komen omdat de Antilliaanse procureur-generaal, officieren van justitie en rechters door de Koninkrijksregering worden benoemd en ontslagen. De Koninkrijksregering kan echter alleen kandidaten benoemen die door het Antilliaanse/Arubaanse Hof van Justitie worden aanbevolen. De Antilliaanse/Arubaanse regering draagt vervolgens voor aan de Koninkrijksregering die de voordracht overneemt. Nederland heeft geen enkele zeggenschap in of invloed op de strafrechtelijke aspecten van de rechtshandhaving zoals de opsporing, vervolging en berechting. Bovendien wordt uit het oog verloren dat het Openbaar Ministerie steeds onder rechterlijke controle functioneert. De nogal eenzijdige en soms sensationele aandacht van Nederlandse zijde voor de rechtshandhaving en het integriteitproces dat de Antillen zelf al hadden ingezet (Antillenmonitor 23), is mede debet aan de onjuiste indruk dat Nederland de rechtsgang op de Antillen beïnvloedt.

Armoede
De eenzijdige focus op de rechtshandhaving op de Antillen heeft er toe geleid dat er onvoldoende aandacht is geweest voor de sociale omstandigheden op de eilanden. Nederland heeft in de afgelopen jaren wel veel geïnvesteerd in de preventieve rechtshandhaving op de Antillen, zoals in de kustwacht en in het Recherche Samenwerkingteam RST dat onder leiding staat van de Antilliaanse Procureur-Generaal. Daarentegen hebben zowel de Antillen als Nederland, ondanks drastische IMF saneringsmaatregelen en het uitblijven van de beloofde Nederlandse steun daarbij, nagelaten voldoende aandacht en middelen te investeren in zaken zoals armoedebestrijding, onderwijs en economische ontwikkeling. De wrange vruchten van dit eenzijdige beleid worden thans geplukt aan beide zijden van de oceaan.

Bron:
Namens Comité 2004
Dennis Richardson, oud-Gezaghebber van Sint Maarten.