Overschot ambtenaren niet aan de orde

Antillenmonitor-32
Bureau Antillen
Gepubliceerd op 23 oktober 2003

De Antillenmonitor is een bron van gewaarmerkte informatie over de Nederlandse Antillen. De gegevens in de Monitor kunnen vrijelijk gebruikt worden ter aanvulling of nuancering van de beschikbare informatie.

Betreft: overschot aan ambtenaren in dit stadium niet aan de orde

Krantenartikelen in Nederland over de situatie op de Nederlandse Antillen, hebben het soms nog steeds over een overschot aan ambtenaren en bestuurders als oorzaak van een gebrek aan bestuurlijke slagvaardigheid. Deze bewering is te ongenuanceerd en berust kennelijk op oude informatie.

Omvang
Het is onjuist te zeggen dat er een verlammend overschot aan ambtenaren is bij de diverse Landsdiensten. Sinds de drastische bezuinigingen in IMF verband werd het aantal ambtenaren bij het eilandgebied Curaçao in het jaar 2002 met ruim 40% teruggebracht van 2662 naar 1475. Bij het Land werd het aantal met 40% teruggebracht van 4500 naar ca. 2700, inclusief de ambtenaren bij de belastingdiensten, douane en politie. Ook de omvang van de departementen is tot een minimum teruggebracht (bijvoorbeeld vijf ambtenaren bij Economische Zaken). De drastische afslanking van bepaalde vitale dienstonderdelen heeft wel een verlammende werking gehad op de kwalitatieve dienstverlening en controlerende taak van de overheid.

Vergelijking
Ten onrechte worden de Nederlandse Antillen in dit verband vergeleken met Nederlandse gemeenten met een vergelijkbaar bevolkingsaantal. In de eerste plaats moet in aanmerking worden genomen dat de Nederlandse Antillen uit vijf eilanden bestaan die elk – vanwege de moeilijke bereikbaarheid – over eigen basisvoorzieningen (een ziekenhuis, zee- en luchthaven, enz) moet beschikken. Voorts hebben de Nederlandse Antillen – in tegenstelling tot gemeenten - wel alle taken en voorzieningen van een land, zoals een Centrale Bank, rechtbanken, Sociale Verzekeringsbank, een Meldpunt Ongebruikelijke Transacties, en alle andere taken en voorzieningen die onmisbaar zijn voor het functioneren van een land. Een vergelijking met een grotere Nederlandse gemeente, zoals Amsterdam, toont aan dat de Nederlandse Antillen beduidend minder ambtenaren per 1000 inwoners hebben (Amsterdam ca. 22.000 medewerkers op 735.000 inwoners; de Nederlandse Antillen ca. 5000 medewerkers van Land en alle eilandengebieden samen op 225000 inwoners).

Bestuurders
Ook als men kijkt naar het aantal bestuurders is de situatie op de Antillen ruim binnen de proporties. Het Antilliaanse parlement telt 22 Statenleden. Indien de Nederlandse Antillen een Nederlandse provincie waren geweest, dan zouden de Antillen naar Nederlandse norm ca. 40 Statenleden hebben. Als Curaçao een Nederlandse gemeente was geweest, dan zou het eiland naar Nederlandse norm 39 gemeenteraadsleden en 8 wethouders hebben, in plaats van de 21 eilandsraadleden en 7 gedeputeerden die er in werkelijkheid zijn.

Vergoeding
Hoewel het de vraag is of het lidmaatschap van de Staten en de Eilandsraad met elkaar verenigbaar zijn, is het een feit dat de leden in geval van een dubbele functie alleen voor één van de twee functies het volle salaris kan innen. Wel kan men aanspraak maken op een onkostenvergoeding bij de uitoefening van de tweede functie.

Kwaliteit
Het bovenstaande laat onverlet dat de kwaliteit en slagvaardigheid van het bestuurlijke apparaat dringend aan verbetering toe is, hetgeen de nodige investeringen en een integraal ontwikkelingsplan vereist. Gebleken is echter dat afslanking alleen niet aan de oplossing bijdraagt, los van het feit dat de bewering dat de Antillen een te groot bestuursapparaat hebben in dit stadium niet op realiteit stoelt.

Bron:
Roland Ignacio
Voorzitter Algemene Bond van Overheidspersoneel ABVO
e-mail: rolign@hotmail.com