Antillenmonitor-28
Gepubliceerd op 17 juli 2003

Betreft: Ontwikkelingsrelatie ondergeschikt aan bureaucratie

De Antillen worden bij de ontwikkelingssamenwerking geacht Nederlandse en Europese structuren te volgen om de effectiviteit van de ontwikkelingsmiddelen te garanderen. Deze structuren - met name het Logical Framework en de Baseline Study - zijn op zich legitiem. Maar de weinig flexibele toepassing ervan is in kleine samenlevingen zoals die van de Antillen niet realistisch. De ontwikkeling van de eilanden wordt ondergeschikt gemaakt aan de bureaucratische en formalistische regelgeving, in plaats van dat de bureaucratie de ontwikkeling van de eilanden haalbaar maakt.

Logical Framework
Het Logical Framework is een standaardisering van financieringsaanvragen die al tientallen jaren voornamelijk door Europese donoren wordt toegepast om de efficiëntie en effectiviteit van ontwikkelingsprojecten te garanderen. Het formaat is in principe ontworpen om grote infrastructurele projecten zoals havens, wegen en bruggen te kunnen beoordelen. Sinds 1997 worden op de Nederlandse Antillen alle ontwikkelingsprojecten, hoe klein dan ook, in het keurslijf van een Logical Framework gedwongen. Daarvóór bestonden geen uniforme formaten voor de financieringsaanvragen.

Baseline Study
Hoewel de beschrijving van een nulsituatie al deel uitmaakt van het Logical Framework, eist Nederland nu een Baseline Study als nieuwe voorwaarde om financiering te krijgen voor ontwikkelingsprogramma’s. Het betreft een verplicht en apart vooronderzoek om de nulsituatie te beschrijven zodat het effect van het ontwikkelingsprogramma later beter meetbaar is. In Nederland worden op grond van de nieuwe VBTB (van Beleidsbegroting tot Beleidsverantwoording) nulmetingen verricht om de meetbaarheid van resultaten te bevorderen. De Antillen worden geacht dit aspect van de Nederlandse begrotingssystematiek te volgen.

Ongelijke normen
Ten aanzien van de besteding van Rijksmiddelen gelden – voor vergelijkbare programma’s - andere normen voor de Antillen dan voor Nederlandse gemeenten. Programma’s in het kader van het Grote Stedenbeleid in Nederland komen in aanmerking voor steun op basis van een convenant met prestatiegerichte afspraken. Ontwikkelingsprogramma’s op de Antillen komen sinds 1997 alleen in aanmerking voor steun als de aanvragen geschieden volgens het Logical Framework. De invoering van het Logical Framework was door Nederland en de Nederlandse Antillen overeengekomen. Met de formalistische en weinig flexibele toepassing ervan zijn de Antillen het niet eens. Dit betekent in de praktijk immers dat ieder jaar weer waardevolle ontwikkelingsprojecten blijven liggen en dat aanmerkelijke bedragen van de ontwikkelingsmiddelen onbenut blijven.

Menskracht
De verrichting van extensieve Baseline Studies moet vanwege de specialistische aard van het werk aan externe advieskantoren worden uitbesteed. De invulling van het Logical Framework vereist academische deskundigheid op technisch niveau, op beleidsniveau en op het gebied van het onderhavige thema. Dit betekent meer know-how en menskracht dan in de bestuursapparaten van de eilanden beschikbaar is. Van de ene kant hebben de Antillen zelf niet consistent genoeg geïnvesteerd in het opleiden van deskundigen op dit gebied. Van de andere kant heeft de ongelijkheid op de arbeidsmarkt in het Koninkrijk geleid tot een exodus van goed opgeleide Antillianen naar Nederland. Dit wordt o.a. geconstateerd door de Foreign Investment Advisory Service (FIAS) die in juli 2001 de investeringssituatie op de Antillen in opdracht van de Antilliaanse overheid in kaart heeft gebracht.

Andere bezwaren
De Antillen plaatsen meer kritische kanttekeningen bij de starre toepassing van voorwaarden in de ontwikkelingsrelatie. Aangezien de open Antilliaanse economie sterk onderhevig is aan buitenlandse ontwikkelingen, is de betekenis van een Baseline Study beperkt. Immers, hoe kleiner de economie, hoe groter de kans dat de resultaten van de ontwikkelingsprogramma’s van meer factoren afhangen dan alleen van de ingezette middelen (factoren zoals schommelingen in buitenlandse valuta, fiscale wetgeving in de V.S. en in Nederland, of een actieve orkaanperiode). Nog een bezwaar is de uitholling van beschikbare middelen. De kosten van externe advieskantoren voor de verrichting van baseline-studies kunnen per programma in de tonnen lopen. Deze kosten worden betaald uit de beschikbare middelen voor de ontwikkeling van de eilanden.

Haalbaar
Het ontwikkelingsstreven van de eilanden wordt gecompliceerd door een formalistische benadering van de ontwikkelingssamenwerking en een starre toepassing van soms niet-realistische voorwaarden. Het doel van ontwikkelingssteun is om de ontwikkeling van de eilanden te bevorderen. In dat verband zou de regelgeving erop gericht moeten zijn om dit streven beter haalbaar te maken.

Bron:
Directie Economische Zaken van de Nederlandse Antillen
Mevr. Mr. S.M. Lopez

Antillenmonitor-28 Gepubliceerd op 17 juli 2003

Betreft: Ontwikkelingsrelatie ondergeschikt aan bureaucratie

Antillenmonitor-28
Gepubliceerd op 17 juli 2003