Antillenmonitor-24
Gepubliceerd op 16 mei 2003

Betreft: Eilandsraadverkiezingen 2003.

De overwinning door Frente Obrero i Liberashon 30 di mei (FOL) in de Curaçaose eilandsraadverkiezingen van 9 mei 2003, heeft in enkele lokale en Nederlandse media tot de uitspraak geleid dat de corruptie heeft gezegevierd. In deze monitor wordt de keerzijde van die stelling toegelicht.

Ongepast
De bewering dat het Curaçaose volk voor corruptie zou hebben gestemd, heeft te maken met het feit dat twee FOL leiders enkele weken voor de verkiezingen door het Openbare Ministerie zijn gearresteerd in het kader van fraudeonderzoeken.
Te zeggen dat corruptie heeft gezegevierd is echter ongenuanceerd. Niet alleen is het in een democratie ongepast om verdachten af te doen als corrupt zolang het onderzoek nog gaande is, maar bovendien hebben de vier partijen die een expliciete anti-corruptie campagne hebben gevoerd, samen 12% meer stemmen gekregen dan FOL. Tenslotte bevestigt deze uitspraak de - vaak ten onrechte en bij gebrek aan voldoende wetenschap – bestaande beeldvorming over de Antillen.

Frustratie
De uitspraak van het Curaçaose kiezersvolk had weinig te maken met issues of zelfs personen. Het was een uiting van onvrede en frustratie over de aanhoudende armoede, verwaarlozing, en niet gerealiseerde beloftes, na jaren van harde bezuinigingen en massale ontslagen in de publieke sector, temidden van strenge saneringsmaatregelen in het kader van het IMF herstelprogramma. Deze onvrede – die zich in de eerste plaats tegen de eigen bestuurders richtte - werd verder gevoed door het algemeen heersende gevoel dat er voor de sociale armoede van Nederlandse zijde nauwelijks aandacht is. Dit blijkt ondermeer uit het uitblijven van de nadrukkelijk afgesproken begrotingssteun van Nederland gedurende het IMF saneringstraject, waardoor structurele investeringen op sociaal economisch gebied onmogelijk werden gemaakt. Dr. Louis Emmerij - voormalig President van het OECD en Speciaal Adviseur van de President Inter-American Development Bank – toonde in dit verband aan dat Nederland het IMF traject ernstig heeft bemoeilijkt, met grote sociaal economische consequenties als gevolg (Antillenmonitor-19). Het is reëel te veronderstellen dat deze consequenties de recente politieke ontwikkelingen mede in de hand hebben gewerkt.

Rechtshandhaving
Voor zover de Haagse politieke belangstelling voor de Nederlandse Antillen wel aanwezig is, richt die zich in hoofdzaak tot de rechtshandhaving, zoals blijkt uit de beleidsvoornemens in de BZK begroting voor 2003. Dit komt veelal tot uiting in de vorm van harde taal jegens de Antillen in de Nederlandse pers en parlement, ten behoeve van de eigen achterban. De luidruchtige bemoeienis met een integriteitproces dat de Antillen zelf al hadden ingezet (Antillenmonitor-23), heeft de onvrede bij de Curaçaose bevolking over de stand en gang van zaken in dit proces vooral versterkt. Hoewel sinds november 2001 inmiddels 20 aanhoudingen zijn verricht en ruim 100 getuigen zijn verhoord in het kader van fraudeonderzoeken, heeft dit gezien de complexiteit van de zaak nog niet tot een duidelijke afwikkeling geleid. Een en ander wekte bij een deel van de kiezers de indruk dat het Antilliaanse Openbare Ministerie onder druk van Nederland spijkers op laag water zoekt. De timing van de voorlopige hechtenis van twee FOL leiders in de weken vlak vóór de verkiezing, droeg daar nog aan bij, zoals blijkt uit de berichtgeving in de lokale media.

Laatste moment
In de late namiddag van 8 mei, de dag vóór de verkiezingen, heeft het Hof van Justitie de beschikking van de rechter in eerste aanleg vernietigd en de voorlopige hechtenis van FOL leider Anthony Godett met onmiddellijke ingang geschorst.
Een deel van het kiezersvolk, dat de volgende ochtend naar de stembus zou gaan, vatte dit op als een teken dat de FOL leider en zijn partij onschuldig waren. Anderen, die wisten dat de FOL leider nog altijd verdacht was, leidden uit de schorsing af dat de eerdere hechtenis van de FOL leider in de periode voor de verkiezingen onrechtvaardig en ondemocratisch was. Dat deze hele ontwikkeling de verkiezingsuitslag heeft beïnvloed, blijkt uit het feit dat de FOL leider – de dag na de verkiezingen - het Openbare Ministerie en speciaal de betrokken Rechter Commissaris publiekelijk dank zegde voor hun onbewuste bijdrage aan zijn verkiezingszege.

Verhoudingen
Met name Nederlandse media vroegen zich af welk effect de verkiezingsuitslag zou hebben op de betrekkingen met Nederland. Een uitspraak in NRC van 12 mei luidde dat de uitslag de constructieve samenwerking met Nederland op achterstand zou kunnen zetten, mede in verband met de verklaring van Godett dat Nederland het niet meer voor het zeggen heeft op de Antillen. De keerzijde van deze stelling is dat het Curaçaose kiezersvolk de samenwerking met Nederland niet onverdeeld als constructief heeft ervaren in al de jaren dat een goede verstandhouding met Nederland hoog op de prioriteitenlijst van de Antilliaanse regering heeft gestaan (Antillenmonitoren 5, 6, 12, 13, 14, 15, 17, 19, 21).
Een voorwaarde voor een goed samenwerkingsverband in het Koninkrijk is de reële wens om de onkunde in de relatie tussen de Rijksdelen te onderkennen en aan te pakken. De Antillenmonitor wil in dit kader een brug slaan tussen de Antilliaanse en Nederlandse pers en politiek.

Bron:Klankbordgroep Antillenmonitor
Namen van leden in onderstaande lijst.

Initiators van de Antillenmonitor / leden van de klankbordgroep:

Dhr. Lionel Capriles
President Maduro & Curiel’s Bank N.V.

Mr. Gregory Elias
Algemeen Directeur MeesPierson Intertrust

Dhr. Roland Ignacio
Voorzitter ABVO, Vakbond voor overheidspersoneel

Mevr. Ingrid de Maaijer
Directrice dagblad Amigoe

Mr. Nelson Navarro
Partner Advocatenkantoor Halley, Blaauw & Navarro

Mr. Ralph Palm
Voorzitter KPMG Dutch Caribbean

Mr. Jaime Saleh
Voormalig Gouverneur van de Nederlandse Antillen

Ir. Jaime de Sola
Coördinator Economisch Partnership Nederland – Nederlandse Antillen

Mevr. Aminta Sprockel
Voorzitter Totolica, Vereniging van ouders en vrienden van verstandelijk gehandicapte personen

Mr. Drs. Jeffrey Sybesma
Bank van de Nederlandse Antillen

Dr. Emsley Tromp
President Bank van de Nederlandse Antillen

Mr. Ing. Jacky Voges
Voorzitter Stichting Monumentenzorg

Antillenmonitor-24Gepubliceerd op 16 mei 2003

Betreft: Eilandsraadverkiezingen 2003.

Antillenmonitor-24
Gepubliceerd op 16 mei 2003