Antillenmonitor nr. 17
Gepubliceerd op 14-01-2003

De Antillenmonitor is een bron van gewaarmerkte informatie over de Nederlandse Antillen. De gegevens in de Monitor kunnen vrijelijk gebruikt worden als nieuwe invalshoek of ter aanvulling of nuancering van de beschikbare informatie.

Betreft: Antillen doorbreken dilemma van schuldenproblematiek

Met de in januari 2002 opgerichte Stichting Economische Ontwikkeling pakken de Nederlandse Antillen het dilemma aan met betrekking tot de schuldpositie van het land. Dit dilemma houdt in dat de overheid vanwege de tekorten in de begrotingen - mede als gevolg van de hoge aflossingen van rente op schulden - geen middelen overhoudt om duurzame economische ontwikkelingen te stimuleren, terwijl een snellere economische opleving een voorwaarde is om de benodigde middelen te krijgen om de schuld te verlagen. Het Bruto Binnenlands Product (BBP) bedraagt Nafl. 4.5 mld. De schuld bedraagt NAfl. 3.7 mld.

Doelstelling
De Stichting Economische Ontwikkeling werd in januari 2002 opgericht door de toenmalige minister van economische zaken Suzy Camelia-Römer. Doel van de stichting is het bevorderen van een duurzame, sociaal-economische ontwikkeling van het Land en de eilanden van de Nederlandse Antillen, zoals de Wereldbank dat ook adviseert in haar rapport dat op verzoek van Nederland voor de Nederlandse Antillen is uitgebracht.

Anders dan met name in Nederland wordt gesuggereerd betreft het dus geen nieuw opgerichte economisch fonds. Het Fonds bestond al lang voordat het idee van een herstelbank door de Commissie Wijers medio 2002 werd geopperd. Achteraf blijken de doelstellingen van de Stichting Economische Ontwikkeling en die van de beoogde herstelbank in grote lijnen samen te vallen.

Zelfstandigheid
Om de zelfstandigheid te garanderen werd het bestuur van de stichting eind november 2002 overgedragen aan particulieren die kennis van zaken hebben en vertrouwen in de samenleving genieten. Het dagelijks bestuur van de stichting wordt gevormd door voormalig Gouverneur mr. Jaime Saleh (voorzitter), president van Maduro & Curiel’s Bank dhr. Lionel Capriles (vice voorzitter), directeur van FortisMeesPiersonIntertrust mr. Gregory Elias (penningmeester) en directeur van de Sociale Verzekeringsbank drs. Philip Martis (secretaris). Kennelijk is door de wijziging van het bestuur en de publiciteit daaromtrent, met name in Nederland de perceptie ontstaan dat het hier om een nieuw economisch fonds ging, hetgeen dus niet het geval is.

Financiering
Conform de Landsverordening Toezicht Bank en Kredietwezen valt het fonds – als financiële instelling - onder toezicht van de Bank van de Nederlandse Antillen (Centrale Bank).. De Antilliaanse overheid heeft reeds bij de oprichting van de Stichting in januari 2002 Naf. 20 miljoen in het fonds gestort. De Centrale Bank verstrekt een lening van NAf. 100 miljoen aan de Antilliaanse overheid, die dit bedrag op haar beurt aan het economische fonds leent. Dit betekent niet dat de overheid meteen het volle bedrag opneemt. De lening zal worden opgenomen naargelang de behoefte van de stichting. De overheid probeert daardoor de financiële consequentie voor de begroting zo veel mogelijk te beperken. Eerdere verplichtingen met betrekking tot obligatieleningen zijn door de overheid altijd volledig nagekomen.

Werking
Het fonds stelt leningen met langere looptijd en hoger risico ter beschikking voor duurzame economische projecten die de aarzelende economische opleving kunnen stimuleren en die niet door de bestaande financiële instellingen worden verstrekt. De leningen worden verstrekt aan de hand van strikte criteria die mede door de Bank van de Nederlandse Antillen zijn goedgekeurd. De door de Stichting gevraagde rente zal gunstiger zijn dan de normale gemiddelde marktrente van 9 % of hoger, omdat de Stichting zelf tegen gunstigere rente gelden ter beschikking krijgt. Van subsidiëring en garanties zal echter geen sprake zijn. Aflossingen kunnen opnieuw worden geïnvesteerd in nieuwe projecten. Wanneer de marktconforme voorwaarden zouden worden gehanteerd die in de Antillen gangbaar zijn, zou dit betekenen dat de uitleentermijnen korter dan 10 jaar zouden moeten zijn en de gevraagde rente 9% of hoger. Daarmee zou geen enkele duurzame economische ontwikkeling op gang kunnen worden gebracht.Nederland terughoudend

Nederland terughoudend
Nederland stelt zich echter op het standpunt dat het leningenplafond van de Antillen niet verder mag stijgen en heeft kennelijk met name om die reden bezwaar tegen de Stichting Economische Ontwikkeling. Omdat de Antillen onder meer ook extra middelen willen inzetten voor sociaal-educatieve projecten, houdt Nederland tot nu toe ook de ondertekening aan van het zogenaamde NGO protocol. Dit protocol houdt in dat Niet Gouvernementele Organisaties - die zich inzetten voor het sociale welzijn op de eilanden - samengebracht worden onder een platform dat onder andere de toewijzing van ontwikkelingsgelden in de sociale sector coördineert. Zolang het protocol niet is ondertekend kan geen gebruik worden gemaakt van de 9 miljoen euro die Nederland voor de NGO’s op de begroting heeft staan. Hopelijk wordt het protocol een dezer dagen getekend.

Antillen willen vicieuze cirkel doorbreken
Hoewel het leningenplafond van de overheid enigszins wordt verhoogd, wordt de noodzaak en opzet van dit economische fonds en de daarmee door de Wereldbank geadviseerde economische groeistrategie volledig onderschreven door de Bank van de Nederlandse Antillen en de financieel-economische sectoren. Als de economische opleving geen extra stimulans krijgt zal de schuldquote blijven stijgen, zelfs zonder dat de uitstaande binnenlandse schuld toeneemt. Nederland heeft zich altijd op het standpunt gesteld dat de Antillen meer eigen verantwoordelijkheid moeten tonen. Met dit fonds doorbreken de Antillen de bovengeschetste vicieuze cirkel.

Bron:
Directie Ministerie Economische Zaken van de Nederlandse Antillen: Gomezplein nr. 4. tel (599.9) 465.6236.
faxnr. (599.9) 465.6316.

Antillenmonitor nr. 17Gepubliceerd op 14-01-2003

Betreft: Antillen doorbreken dilemma van schuldenproblematiek

Antillenmonitor nr. 17
Gepubliceerd op 14-01-2003