Antillenmonitor 15
Gepubliceerd op 19 november 2002

De Antillenmonitor is een bron van gewaarmerkte informatie over de Nederlandse Antillen. De gegevens in de monitor kunnen vrijelijk gebruikt worden als nieuwe invalshoek of ter aanvulling of nuancering van de beschikbare informatie.

Betreft: Onderbesteding ontwikkelingsgelden nagenoeg onoverkomelijk.

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

De onderbesteding van Nederlandse ontwikkelingsgelden op de Nederlandse Antillen voor het begrotingsjaar 2002 is nagenoeg een feit. Er zijn diverse meningen over de achtergronden van de onderbesteding. Van Nederlandse zijde wordt o.a. naar voren gebracht dat financieringsverzoeken niet altijd volledig geformuleerd zijn. Van Antilliaanse zijde wordt aangehaald dat de behandeling van projectvoorstellen door Nederland niet altijd binnen de afgesproken termijn gebeurt en dat steeds vaker aanvullende vragen en voorwaarden uit Nederland worden gesteld. Diverse andere achtergronden zijn minder subjectief van aard.

Kasbasissysteem
Een belangrijke factor in dit probleem is het zogenaamde ‘kasbasissysteem’ voor de besteding van beschikbaar gestelde middelen. Doordat er geen sprake is van een soort fondsvorming, moeten de financiële middelen voor de goedgekeurde projecten binnen het begrotingsjaar worden besteed. Gebeurt dit niet, dan blijven er middelen over op de begroting die grotendeels terugvloeien naar de Nederlandse Staatskas. Slechts een klein deel kan overgeheveld worden naar de Rijksbegroting van volgend jaar. Bestedingen van goedgekeurde projecten die niet ten laste kunnen komen van dit begrotingsjaar, komen ten laste van het volgend begrotingsjaar. De beschikbare ruimte aan financiële middelen voor nieuwe projecten in het volgend begrotingsjaar wordt dan minder. Dit vormt in zekere zin een onzekere factor in de planning van de ontwikkelingsactiviteiten in de Nederlandse Antillen.

Indieningprocedure
Formeel zitten er een aantal schijven tussen de projectindiener en de uiteindelijke goedkeuring van een projectvoorstel door het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties in Den Haag. Een verzoek tot financiering van een project wordt ingediend bij de minister voor ontwikkelingssamenwerking. Dat gebeurt door de Bestuurscolleges van de eilandgebieden of door de verantwoordelijke minister als het gaat om een project van de Centrale Regering. De minister voor ontwikkelingssamenwerking stuurt het stuk door naar de Dienst voor ontwikkelingssamenwerking (DOS). Deze dienst toetst en beoordeelt het projectvoorstel conform de geldende procedures en voorwaarden. Hierna wordt het verzoek door DOS formeel bij de Vertegenwoordiging van Nederland in Willemstad (VNW) ingediend. Na een beoordelingsprocedure door VNW, wordt het voorstel voor definitieve goedkeuring naar Den Haag gestuurd. Pas na de goedkeuring door Den Haag kan begonnen worden met de uitvoering van het project op de Antillen.

Beoordelingstraject
Na toetsing door DOS kan het zijn dat ook de Vertegenwoordiging in Willemstad vragen stelt die de projecteigenaar moet beantwoorden of dat het voorstel goed bevonden wordt. Daarna wordt de inhoud van het voorstel naar Nederland gestuurd voor verdere beoordeling en goedkeuring door het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties te Den Haag. Een gevolg hiervan kan zijn dat er weer vragen of aanvullende voorwaarden gesteld worden, die in bepaalde gevallen te maken hebben met de onbekendheid met de situatie op de Antillen die vanuit Den Haag moeilijk te beoordelen zijn. Hierdoor gaat het projectvoorstel in omgekeerde richting terug naar de Antillen.

Nederlands belang
Waar mogelijk proberen de Nederlandse Antillen de onderbesteding alsnog aangewend te krijgen voor activiteiten op de Antilliaanse eilanden. Schuldsanering zou ook tot een van de mogelijkheden moeten horen. Hierdoor zou er ruimte op de Antilliaanse begroting kunnen ontstaan voor het financieren van zaken die nu o.a. met Nederlandse ontwikkelingshulpgelden gefinancierd worden. Nederland heeft echter aangegeven een deel van de onderbesteding te willen aanwenden voor projecten in het kader van de rechtshandhaving en goed bestuur. Een verklaring van deze opstelling zou gevonden kunnen worden in de goedgekeurde notulen van het ambtelijk begrotingsoverleg van 7 en 8 oktober 2002. Daarin staat dat de ontwikkelingshulp aan de Nederlandse Antillen ook in het Nederlandse belang moeten zijn.

Ontwikkelingsfonds
Om de samenwerkingsrelatie tussen de Nederlandse Antillen en Nederland te verbeteren, wordt nu gewerkt aan de oprichting van een Ontwikkelingsfonds voor het beheer van de samenwerkingsmiddelen. De uitgangspunten voor dat fonds liggen in het rapport Nieuwe kaders, Nieuwe kansen, dat op 27 juni 2002 is uitgebracht door de Werkgroep Uitvoering samenwerkingsrelatie Nederlandse Antillen – Nederland, onder voorzitterschap van Hans Wijers. Verwacht wordt dat in de loop van 2003 begonnen kan worden aan de implementatie van het Ontwikkelingsfonds in de samenwerkingsrelatie met Nederland.

Bronnen:
Ralph James
Directeur Departement Ontwikkelingssamenwerking in Willemstad.
Goedgekeurde Notulen ambtelijk begrotingsoverleg 7 en 8 oktober 2002, zoals besproken in de Antilliaanse ministerraad op 23 oktober 2002.

Antillenmonitor 15Gepubliceerd op 19 november 2002

Betreft: Onderbesteding ontwikkelingsgelden nagenoeg onoverkomelijk.

Antillenmonitor 15
Gepubliceerd op 19 november 2002